Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties2

VVD: leerplicht naar 4 jaar

De leerplicht naar 4 jaar, meer samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs en het wegnemen van knelpunten; dat zijn punten waar de VVD zich komende periode voor wil inzetten. Een interview met woordvoerder Chantal Nijkerken - de Haan. Ze is ook tegen gratis kinderopvang en is kritisch op de opstelling van het onderwijs.

VVD:-leerplicht-naar-4-jaar
Chantal Nijkerken - de Haan

Chantal Nijkerken is woordvoerder Sociale zaken, waaronder kinderopvang. Onderwijs is bij een andere collega ondergebracht, maar deze twee VVD kamer-leden hebben wel intensief contact met elkaar. Nijkerken benadrukt dat het belangrijk is dat de twee sectoren meer samenwerken. ‘Ze kunnen veel van elkaar leren. Als ik naar coronatijd kijk, zie ik dat de kinderopvang klantgericht en flexibel inspeelt op de behoefte van ouders. Daartegenover staan scholen die volledig hun eigen koers varen, want ze weten dat de kinderen toch wel komen. Er is immers leerplicht.’ 

Keuzevrijheid

Nijkerken pleit voor meer flexibiliteit en keuzevrijheid, ook als het gaat om IKC’s. ‘Keuzevrijheid voor ouders is belangrijk. Het kan niet zo zijn, dat je als naar bepaalde school gaat, je verplicht bent om klant te worden bij de kinderopvang die samenwerkt met die school.’ Ze pleit voor een goede samenwerking en doorlopende leerlijnen voor kinderen maar erkent dat dit nu heel lastig is door de knellende wet- en regelgeving. Bijvoorbeeld groepen maken van kinderen van 3 en 4 jaar is eigenlijk nauwelijks mogelijk. ‘Die mogelijkheid zou er wat mij betreft meer moeten zijn. Laten we  in de praktijk kijken waar we tegenaan lopen en vervolgens regelen dat die wet- en regelgeving beter op elkaar sluit. Er zijn kinderen die er op 3,5-jarige leeftijd aan toe zijn om naar school te gaan; dat zou je moeten toestaan.’

Leerplicht

Wat Chantal Nijkerken betreft gaat de leerplicht omlaag naar vier jaar. ‘Om dat kleine groepje kinderen die je niet bereikt om met vier jaar naar school te gaan, ook naar school te krijgen. Vaak zijn het deze kinderen die het juist zo hard nodig hebben.’

Ideaalbeeld

Als je Chantal Nijkerken vraagt haar haar ideaalbeeld van een kindstelsel 0 – 12 jaar, zegt ze: ‘De kwaliteit van de kinderopvang 0- 4 jaar ziet er goed uit. Ik zou er gelukkig van worden als de samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang nog verder verbetert. Waar het knelt, moeten we kijken hoe we tot oplossingen komen, zodat er een vloeiende lijn komt voor kinderen. In een ideale wereld zou het ook fijn zijn als er meer vrijheid komt om lestijden aan te passen aan werktijden van ouders. En als een school in samenwerking met de bso, gastouders, sport- en muziekverenigingen een volledig dagprogramma verzorgen voor kinderen. Voor het onderwijs zou ik hogere eisen willen stellen aan de basisvaardigheden als rekenen, taal, digitalisering, techniek en burgerschap. Maar prop dan liever niet alle onderwijstijd tussen half negen en drie uur maar creëer langere dagen waarbij je lestijd afwisselt met culturele of sportieve activiteiten. Je zou de dag zo moeten indelen dat deze het meeste impact heeft op het leervermogen van kinderen. Hier zouden scholen meer vrijheid in moeten krijgen. Ik begrijp dat dit nu heel lastig is om voor elkaar te krijgen vanwege de knellende regelgeving. Daar moeten we dus aan werken.’

Regie

Scholen hebben soms de neiging om wat achterover te gaan hangen. Wie zou hierin de regie moeten hebben? ‘Ik ben geen onderwijswoordvoerder,’ zegt Nijkerken, ‘maar scholen kunnen nog wel wat leren van de kinderopvang. Die cultuur van scholen in de zin van “het gaat zoals wij vinden dat het moet gaan” versus de klantgerichtheid van kinderopvangorganisaties, die meer in staat zijn om meer mee te denken met de ouders … Dat valt me wel op in deze coronatijd. Ik zou willen dat die houding van de kinderopvang meer het onderwijsland invloeit. En daar spreek ik ook wel over met mijn collega die onderwijs in het pakket heeft. Het heeft impact om dit soort dingen uit te spreken. Daarom zeg ik ook dat ik heel veel waardering heb voor pedagogisch medewerkers. Ik meen dat oprecht, ze leveren zulke grote bijdragen aan het ontzorgen van ouders.’

Toegangsrecht

In tegenstelling tot veel andere grote partijen, is de VVD geen voorstander van een algemeen toegangsrecht voor kinderen, ofwel gratis kinderopvang. ‘Om te beginnen; gratis bestaat niet, het geld moet ergens vandaan komen. We geven nu al 3,5 miljard uit aan kinderopvang, dat is heel veel geld. Voor de beeldvorming: we geven 11 miljard uit aan defensie. Wat we wel willen: een grotere bijdrage voor middeninkomens. Voor ouders moet het lonend zijn om te gaan werken maar ze moeten wel de vrijheid hebben om te kiezen. Aan de tarieven voor de laagste inkomens willen we niet sleutelen. Daar zijn de tarieven al erg laag, een paar dubbeltjes per uur.’ 

Ze voegt toe dat de vergoeding vanuit de overheid  voorbehouden moet blijven aan ouders die werken en wijst op de regeling dat kinderopvang en peuterspeelzalen zijn geharmoniseerd en gemeenten vanuit VVE-gelden ook vergoedingen geven. De VVD ziet kinderopvang dus als arbeidsmarktinstrument. Maar, ‘als je als ouder gebruik maakt van de kinderopvang moet je er van uit kunnen gaan dat er goede zorg wordt geleverd en de pedagogisch kwaliteit op orde is. De afgelopen jaren is er een enorme slag gemaakt op gebied van kwaliteit en daar maak ik me dus geen zorgen over. Ik ben heel trots op de kwaliteit van de kinderopvang, ouders zijn ook heel tevreden. Dat is een groot compliment voor pm’ers die zich daar iedere dag voor inzetten. Er is geen verschil in kwaliteit tussen de reguliere kinderopvang en VE-voorzieningen.’

Tussen wal en schip

Er vallen nu ook kinderen tussen wal en schip omdat zelfs een kleine bijdrage voor de laagste inkomens onoverkomelijk is, terwijl uit onderzoek blijkt hoe belangrijk die voorschool is voor peuters. Hoe denkt ze daar over? ‘We hebben er voor gekozen om de middelen beschikbaar te stellen voor kinderen met de grootste achterstand; dan heb je de meeste impact. Als je dit budget over alle kinderen verspreidt, krijg je minder impact voor de hele groep. Bovendien: als je het voor iedereen gratis wil maken, kan de sector dat niet eens aan qua hoeveelheid kinderen. Dat er een bijdrage tegenover staat, vind ik niet raar. De laagste inkomens betalen echt een kleine bijdrage. Het grootste knelpunt zie ik bij de middeninkomens en daar willen we als VVD ons op richten.’ 

Financieringsstelsel

Andere partijen pleiten, mede naar aanleiding van de toeslagenaffaire voor een compleet nieuw financieringsstelsel voor de kinderopvang. Wat vindt de VVD?
‘Daar moeten we zeker naar kijken,’ zegt Nijkerken, ’want dat is heel complex. De kwaliteit van de kinderopvang is goed en op dat punt heeft de sector wat rust nodig. Daar moeten we nu niet teveel aan gaan sleutelen. Maar afgelopen periode is pijnlijk duidelijk geworden dat het met het huidige systeem van kinderopvangtoeslag faliekant is misgelopen. Dat moet anders, ook met de andere toeslagen. Maar hoe, is best een complexe vraag. Als dit simpel was, hadden we dit al opgelost. De oplossing van “maak het allemaal maar gratis” is wat ons betreft niet de goede oplossing.  Het zal een zoektocht worden. We moeten er vooral voor zorgen dat in nieuwe systeem niet alle verantwoordelijkheden bij ouders komen te liggen. Bij het plan van de directe financiering lagen deze grote verantwoordelijkheden bij de kinderopvangorganisaties. Ook die wijze van financiering heeft ook veel mitsen en maren. Een verbetertraject bij de belastingdienst lijkt een meer haalbare kaart. De oplossing is heel complex, er wordt door kabinet gewerkt aan alternatieven. Dat er iets moet gebeuren is evident. Je zult misschien moeten accepteren dat aan iedere oplossing uiteindelijk minpunten kleven. In de keuzes die we gaan maken, staat voor de VVD voorop dat het loont om te gaan werken en dat vooral middeninkomens meer ontzien worden.’

Marike Vroom
Marike Vroom
Marike Vroom werkt al 25 jaar voor de kinderopvangbladen. Begonnen als redacteur voor het blad Kinderopvang, is ze nu hoofdredacteur van dat blad en ook van Management Kinderopvang, Kinderopvangtotaal.nl én Zosja.nl. De sector heeft voor eeuwig haar hart gewonnen.

2 REACTIES

  1. Mooi interview en genuanceerd beeld van de competenties in onderwijs en opvang. Een kanttekening wil ik vooral maken. Er staat dat de VVD geen voorstander is van “Een algemeen toegangsrecht voor kinderen, ofwel gratis kinderopvang.” Deze framing is jammer want je kunt ook een algemeen toegangsrecht realiseren met een inkomensafhankelijke bijdrage van ouders. Sterker nog, als je vindt dat kinderopvang ook een pedagogische component heeft (én een component inzake overdracht van waarden en normen, tegengaan van segregatie en reduceren van kansenongelijkheid) dan moet je jezelf de vraag stellen “wat is de minimale omvang aan kinderopvangtijd om deze pedagogische functie goed in te kunnen vullen.” In mijn boek ‘Kindcentraa2020; een realistisch perspectief’ heb ik die vraag voorgelegd aan een groep gerenommeerde pedagogen. Daarover was breed overeenstemming. Dan moet je kinderopvang toegankelijk maken voor kinderen vanaf een of twee jaar voor vier dagdelen per week en voor kinderen van 4-12 jaar voor ongeveer minimaal twee dagen per week. Bij de 0-4 jarigen maakt dit dat kinderen niet met een achterstand (in taal, motorisch, sociaal, waarden en normen) naar de basisschool gaan. Bij de 4-12 jarigen is het dé gamechanger om kansenongelijkheid tegen te gaan bij de toegang tot sport, spel, cultuur en techniek en dat je samen met school een breed dagarrangement kunt maken.
    Zo realiseer je wel een vorm van een algemeen toegangsrecht. Dat kun je op verschillende manieren realiseren. Dat is een politieke keuze. Je kunt kiezen dat het (voor de ouders) gratis wordt of dat dit gerealiseerd wordt door een inkomensafhankelijke kinderopvangtoeslag (dus een beperkte wijziging in de huidige ‘arbeidseis’ van de wet kinderopvang) danwel dat dit gerealiseerd wordt door een inkomensafhankelijke bijdrage (dat is een spiegeling van het huidige toeslagensysteem naar een vorm van directe financiering van de kinderopvangorganisatie).
    In die zin is het goed dat straks bij de onderhandelingstafel hierover een politieke keuze gemaakt wordt. Dat laat onverlet dat in elk regeerakkoord nu wel deze toegang tot zowel KDV als BSO eens echt gerealiseerd wordt. Dat gaat Nederland heel veel opleveren.

  2. Lees alle reacties
  3. Ik ben alleen van mening indien je de leerplicht terug trekt naar 4 jaar of dit niets oplevert.
    Betere samenwerking met scholen ben ik voor, maar ik blijf mijn kanttekening erbij benoemen/zetten. In praktijk betekent samenwerking met scholen voor de KO, dat scholen het meestal hierin dan leidend willen worden. In hun optiek kunnen zij kinderen beter en sneller ondersteunen in hun ontwikkelingsbehoefte en in veel samenwerkingsverbanden zie je dat school hierin ook de leiding neemt. Ja er zijn kinderen die bij 3,5 aan school toe zijn, maar naar mijn idee zijn er meer kinderen tussen 4 en 5 die nog niet toe zijn aan het schoolse leren wat gaat er voor die kinderen komen als je de leerplicht naar 4 jaar trekt. Nu kunnen er nog 4+ een langere periode op de KO of PSZ blijven, dan kan straks ook niet meer.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.