Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties0

Praktijk: noodopvang scholen ondersteund door de kinderopvang

Leerkrachten moeten online les geven, lespakketten samenstellen en noodopvang verzorgen. De leerkrachten op basisscholen hebben in deze lockdown dubbele taken. Maar op verschillende plekken in Nederland springt de kinderopvang nu bij en ondersteunen pedagogisch medewerkers de leerkrachten. ‘Het zorgt voor een hoop goodwill.’
art-KO-helpt-PO-iStock-1206657610-1.jpg
© Imgorthand / Getty Images / iStock

Astrid Plagmeijer is directeur Onderwijskwaliteit & Ontwikkeling van Xpect Primair, het bestuur van 25 basisscholen in Tilburg. Zij vertelt dat ze altijd al veel samenwerken en overleggen met de Kinderopvanggroep. ‘We zitten vaak met elkaar om tafel. In de eerste lockdown had de kinderopvang zelf ook de handen vol omdat ze ook kinderen niet-klanten moest opvangen. Nu zagen wij meer ruimte op de opvang. We zagen al snel dat de noodopvang binnen het onderwijs veel groter zou worden dan de eerste lockdown. We hebben wel wat ambulant personeel rondlopen dat kan bijspringen, maar als je veel kinderen in huis hebt, wordt dat toch wel een probleem voor de leerkrachten. In veel van onze locaties zit de opvang ernaast of in de buurt, dus dat scheelt ook. We hebben snel geschakeld, en na twee dagen kwam het bijspringen van de pedagogisch medewerkers al op gang. Heel fijn is dat. Het zorgt ook voor een hoop goodwill.’

Snel schakelen

De samenwerkingspartners in Tilburg profiteerden duidelijk van het feit dat ze elkaar al vaker spraken en kennen. ‘Je kunt dan in dit soort situaties snel schakelen,’ zegt Plagmeijer. ‘Wij hadden ook al eerder gesproken over het uitwisselen van personeel binnen onze kindcentra, maar dan loop je tegen grenzen aan van wet- en regelgeving. Maar in dit geval van noodopvang, liggen de eisen anders en kunnen we makkelijker samenwerken.’ Ze vertelt dat het niet stopt na de coronacrisis. ‘Het streven is om in Tilburg tot zoveel mogelijk kindcentra te komen met een doorlopende lijn. De opdracht die al onze schooldirecteuren hebben, is: zoek nauwe samenwerking met je kinderopvangpartner. Dat gaat op de ene locatie soepeler dan de andere, het blijven mensen die met elkaar moeten werken. Soms gaat het soepel, soms stroever. Maar op bestuurlijk niveau is deze ambitie al wel duidelijk uitgesproken.’

Eerste lockdown

Harriëtte Koning, bestuurder van de Brabantse Kinderopvanggroep, vertelt dat ze al tijdens de eerste lockdown in gesprek zijn gegaan met de gemeente en schoolbesturen om te bekijken wat ze voor elkaar konden doen. ‘De situatie was toen wat anders omdat veel ouders hun kinderen thuis hielden en er op scholen weinig kinderen in de noodopvang waren. We zijn een plan gaan maken en toen we dit wilden gaan uitvoeren, bleek het niet meer nodig te zijn. We hebben er wel toen de goede contacten met scholen aan over gehouden.’

Voorwaarden

Bij de tweede lockdown zijn de partijen na de Kerstvakantie snel in actie gekomen. ‘We hebben wel goed gekeken naar de voorwaarden. We willen niet overal mensen inzetten, maar het compartimenteren. Je wil niet dat pm’ers de hele stad rond gaan en mogelijk bijdragen aan besmettingen. We steunen ook alleen de scholen waar we al mee samenwerkten, hetzij in een situatie waarbij school en kinderopvang al onder één dak zitten hetzij met scholen waarvan de kinderen naar onze bso’s gaan. We kennen die kinderen vaak al. Zij sturen een aanvraagje, ik stuur die door naar de directeuren van onze locaties en zij kijken wie ze beschikbaar hebben.’

Boventallig

Harriëtte Koning vertelt dat ze pedagogisch medewerkers boventallig hebben omdat de noodopvang minder begeleiders vereist. ‘Ze hebben hun extra taken al gedaan en willen zich graag nuttig maken. Het is overigens alleen op vrijwillige basis. Wij verplichten het ook niet aan onze locaties, het moet echt kunnen. Op sommige plekken lukt het niet omdat er veel kinderen in de noodopvang zitten of er veel pm’ers zijn uitgevallen omdat ze ziek zijn of op een testuitslag zitten te wachten. De situatie verschilt ook per regio. Het is echt een extraatje wat we kunnen bieden en waar de scholen blij mee zijn. Als het niet lukt, even goede vrienden en dan proberen ze het op een andere manier te regelen. Dan moeten ze het doen met vrijwilligers maar ze vinden het fijn als ze met professionals kunnen werken.’

Leuk om te doen

Over de ondersteuning van pm’ers vertelt Koning: ‘De kinderen volgen in de klas het online onderwijs. De pm’ers zitten er bij en zijn daarna beschikbaar om hun vragen te beantwoorden, hen te helpen, samen met hen te eten en toezicht te houden tijdens de pauzes. Ze organiseren ook activiteiten. Pm’ers vinden het leuk om te doen en het is fijn om elkaar te kunnen helpen.’ Mocht de lockdown nu echt veel langer gaan duren, kan de Kinderopvanggroep nog een stapje verder gaan en pm’ers extra uren buiten hun contract laten werken op scholen. ‘We doen het nu met gesloten beurzen maar dan zullen ze daar wel voor moeten gaan betalen. Dat vinden scholen ook vanzelfsprekend.’

Intensiever contact

Koning merkt dat de contacten met het onderwijs tijdens corona veel intensiever geworden is. ‘We zitten niet in IKC’s waarbij opvang en onderwijs geïntegreerd zijn, maar we werken wel samen binnen locaties. De samenwerking gaat daar natuurlijk wel  makkelijker omdat ze elkaar kennen en iedere dag zien. Maar ook de bso’s die samenwerken met scholen hebben prima contact en een goede samenwerking. Voor de kinderen is dit fijn, het loopt allemaal lekker door. Dat is het belangrijkste. En het is ook goed voor de contacten tussen de leidinggevenden van scholen en kinderopvang. Het is altijd goed voor de samenwerking, dat je elkaar vaker opzoekt in dit soort tijden. Je leert elkaar beter kennen.  We weten elkaar nog makkelijker te vinden.’

2Samen

Ook de kinderopvangorganisatie 2Samen in Den Haag springt bij en is daar tijdens de eerste lockdown al mee begonnen. Suzanne den Boer is unitmanager van de locaties 2Giraffen en 2Uilen, die onder één dak zitten met Montessori-scholen. ‘Geen echte IKC want het is geen geïntegreerde organisatie maar we zien het wel als een doorgaande lijn.’ Ze vertelt dat ze tijdens de eerste lockdown benaderd werden door de schooldirecteur die om hulp vroeg. ‘We hebben toen in maart al iedere dag pedagogisch medewerkers ingezet. Er is een duidelijke taakverdeling: de leerkrachten geven onderwijs en maken lespakketten. De pm’ers halen groepjes kinderen uit de noodopvang op – daar zijn schema’s voor gemaakt -, we helpen kinderen bij hun schoolwerk en verder doen we alsof het bso-tijd is en bieden we activiteiten en sport aan.’

Facilitair gericht

Deze constructie is niet alleen een uitkomst voor het onderwijs maar ook bij 2Samen hebben ze er veel aan gehad. ‘Voor die tijd zagen de bso-medewerkers en leerkrachten elkaar nauwelijks, ze werken op andere tijden. Nu zie je steeds meer samenwerking, en die is in de tweede lockdown nog meer versterkt. Daarvoor was de samenwerking heel erg facilitair gericht, op het gebruik van het pand. En nu gaat het veel meer over het kind, hoe doen we dit samen? De pm’er loopt nu gemakkelijk even binnen bij de leerkracht om te overleggen over een kind.’

Overeenkomst

De afspraken voor de samenwerking zijn wel vastgelegd in een overeenkomst. Den Boer: ‘we houden bijvoorbeeld vast aan onze eigen bkr, één pm’er op tien kinderen. Er zijn afspraken over: wat doe je bij ziekte en hoe houd je de ruimte schoon?  Ook is de facturatie geregeld, in Den Haag zijn hier afspraken over gemaakt door de kinderopvangorganisaties en het onderwijs.’

Kwetsbare kinderen

Bij de locatie 2Giraffen is de samenwerking iets anders ingestoken. ‘Daar worden onze pm’ers ingezet om kwetsbare kinderen een-op-een begeleiding te geven. We staan daar niet standaard met meerdere medewerkers, maar helpen alleen kinderen die het moeilijk hebben.’

Blijvend voordeel

Suzanne den Boer ziet een blijvend voordeel in de samenwerking. ‘Op de basisschool zien ze nu onze expertise. Een voorbeeld hiervan kan zijn dat pm’ers in de toekomst ingezet worden voor workshops of lessen over techniek, kunst en dergelijke. Deze constructie heeft veel positieve gevolgen. We zijn alleen maar blij.’

De BMK, BK en PO-raad hebben samengewerkt aan een Handreiking samenwerking kinderopvang en onderwijs in noodopvang. Deze handreiking is afgestemd met de VNG en de ministeries van OCW en SZW. In de handreiking wordt een aantal uitgangspunten geformuleerd. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat er heldere afspraken worden gemaakt over de kosten. Daarnaast wordt verwezen naar goede voorbeelden. Niet alle kinderopvangorganisaties hebben capaciteit beschikbaar voor de ondersteuning van de noodopvang op scholen. De gemeente kan scholen helpen door hen in contact te brengen met kinderopvangorganisaties die wel ruimte hebben.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.